Hàng chục hecta dừa tại huyện Hoài NhơnádừamiềnTrunglaodốcnôngdânBìnhĐịnhchặtbỏhàngloạlẩu mắm được yêu thích, Bình Định đang bị chặt hạ để chuyển sang trồng keo. Nguyên nhân: giá dừa khô chỉ còn 2.500-3.000 đồng/quả, thấp hơn cả chi phí thu hoạch. Ông Nguyễn Văn Bảy, một nông dân lâu năm, chỉ tay ra vườn dừa xiêm đang trổ buồng: “Năm ngoái tôi bán 5.000 đồng/quả, năm nay thương lái trả 2.800 đồng。trừ công hái còn chẳng đáng. Tôi chặt 2 hecta rồi, trồng keo 5 năm sau thu hoạch chắc chắn hơn”Câu chuyện không riêng Bình Định. Tại Quảng Ngãi, Phú Yên, giá dừa miền Trung đồng loạt giảm mạnh từ đầu năm. Thống kê sơ bộ của Hiệp hội Dừa Việt Nam cho thấy, sản lượng dừa khô toàn vùng đạt gần 400.000 tấn/năm, nhưng chỉ 30% được chế biến sâu;phần lớn bán thô cho thương lái Trung Quốc. Khi thị trường này siết nhập khẩu, giá rơi tự do. Bà Lê Thị Hồng。thương lái tại cảng Sa Kỳ (Quảng Ngãi), nói: “Trước mỗi chuyến hàng 30 tấn, giờ chỉ dám lấy 10 tấn. Dừa miền Trung vỏ dày, cơm mỏng hơn dừa Bến Tre nên khó cạnh tranh”Điều đáng nói: dừa miền Trung vốn được đánh giá có vị ngọt thanh, phù hợp làm nước uống tươi, nhưng người trồng lại thiếu liên kết. Tôi ghé thăm HTX Dừa Tam Quan (Hoài Nhơn), nơi từng có 50 thành viên, nay chỉ còn 12 người trụ lại. Giám đốc HTX, ông Trần Đình Kha, thở dài: “Chúng tôi từng xuất khẩu sang Nhật, nhưng chi phí logistics cao, mẫu mã chưa đạt. Giờ chỉ bán dừa xiêm cho chợ địa phương, giá bấp bênh” Trong khi đó。
một số hộ chuyển sang làm mứt dừa, dầu dừa thủ công, nhưng số lượng nhỏ lẻ, không giải quyết được đầu ra.Chính quyền địa phương đã có động thái. Sở NN&PTNT Bình Định cho biết đang xúc tiến kế hoạch xây dựng vùng nguyên liệu dừa gắn với nhà máy chế biến tại Khu công nghiệp Nhơn Hòa. Tuy nhiên, kế hoạch này cần ít nhất 2 năm để triển khai. Trong lúc chờ đợi, nhiều nông dân không còn kiên nhẫn. Anh Phạm Văn Tùng (Phù Mỹ) chia sẻ: “Tôi vừa bán 3 sào dừa cho lái buôn với giá 1。5 triệu đồng/sào, coi như mất trắng. Chặt dừa miền Trung bây giờ là cách thoát nghèo nhanh nhất, dù đau lắm”
Nhìn những gốc dừa đổ rạp, tôi nhớ câu chuyện cách đây 5 năm, khi giá dừa lên 7.000 đồng/quả。ai cũng khoe giàu. Giờ thì khác. Dừa miền Trung vẫn đứng trước bài toán sống còn: hoặc tìm được thị trường ổn định, hoặc tiếp tục bị chặt bỏ. Người trồng dừa không cần lời hứa, họ cần hợp đồng bao tiêu ngay từ hôm nay.