Quán mực xào miền Nam nằm sâu trong con hẻm nhỏ trên đường Vĩnh ViễnựcxàomiềnNamHươngvịmộcmạcgiữalòngSàiGòkhổ qua buổi tối， quận 10， mở cửa từ 5 giờ chiều. Chị Hoa。chủ quán， thoăn thoắt trút mực tươi vào chảo dầu đang bốc khói. Mùi tỏi phi thơm nồng lan ra góc phố. Thực khách ngồi kín bàn nhựa đỏ， ai cũng gọi một đĩa mực xào miền Nam nóng hổi. Món ăn dân dã này đã trở thành nhịp sống quen thuộc của nhiều người Sài Gòn mỗi khi chiều buông.Mực xào miền Nam khác biệt ở cách dùng nước mắm và đường thốt nốt. Chị Hoa bảo: 'Mực phải là mực ống tươi， thân dày， xào mới giòn ngọt. Ướp sơ với nước mắm nhĩ và chút đường， đợi thấm rồi mới xào lửa lớn.' Chảo mực xèo xèo， tiếng dầu nổ lách tách. Chị cho thêm hành tây， ớt chuông xanh đỏ， vài lát gừng. Thời gian xào chừng ba phút。

mực vừa chín tới， không dai. Rắc tiêu đen， rau răm thái nhỏ. Đĩa mực bày ra， màu trắng ngà của mực quyện với xanh đỏ của ớt， vàng nâu của hành phi. Một thực khách quen tên Tuấn， làm nghề chạy xe công nghệ， gắp miếng mực chấm vào chén muối tiêu chanh， gật gù: 'Ăn ở đây mười năm rồi， vị không đổi. Mực xào miền Nam phải có độ mặn ngọt hài hòa， không gắt.'Không chỉ ở quán vỉa hè， mực xào miền Nam còn xuất hiện trong mâm cơm gia đình. Chị Loan， ở quận Bình Thạnh， kể lại: 'Mẹ tôi người miền Tây， mỗi lần làm mực xào là cả nhà quây quần. Mẹ dùng nước dừa tươi thay đường， xào với cải ngọt. Vị ngọt thanh khác hẳn.' Cách nấu này phổ biến ở các tỉnh miền Nam， nơi nước dừa rẻ và phong phú. Mực xào miền Nam thường ăn kèm cơm trắng hoặc bún。chan chút nước xào sền sệt. Một số nơi còn thêm tai vị， quế chi để tạo mùi thơm đặc trưng， nhưng không át vị mực.Điều khiến mực xào miền Nam được ưa chuộng là sự cân bằng giữa nguyên liệu rẻ tiền và kỹ thuật nấu. Mực ống loại nhỏ， giá khoảng 120.000 đồng một ký， đủ làm hai đĩa lớn. Chị Hoa tính toán: 'Mỗi đĩa bán 45.000 đồng， lời ít nhưng khách đông. Xào mực không khó， cái khó là giữ lửa đều và nêm nếm vừa miệng.' Quán chị mỗi tối bán hơn ba chục đĩa. Thực khách đa phần là dân lao động， sinh viên。nhân viên văn phòng tan ca. Họ đến vì nhanh， rẻ， và vị mực xào miền Nam đậm đà khó lẫn.Trời Sài Gòn chập choạng tối， quán chị Hoa càng đông. Tiếng chảo xào vang lên không ngớt. Mùi mực xào miền Nam quyện với khói bụi phố thị tạo nên một thứ hương vị rất riêng – không cầu kỳ， không sang trọng。nhưng đủ sức giữ chân người Sài Gòn mỗi tối. Ai đã từng ghé qua， hẳn sẽ nhớ mãi cái vị giòn ngọt của mực， cay nồng của tiêu， và cả tiếng cười nói rôm rả của những con người bình dị nơi đây.