Ở Hà NamáogàmiềnBắcVịngọtthanhtừgàthảvườnvàhạtgạonếpcáihoavàgiá cao lầu hôm nay， tôi từng ngồi trong bếp của bà Nguyễn Thị Lộc， 72 tuổi， xã Đồng Du， huyện Bình Lục， nhìn bà nấu nồi cháo gà miền Bắc cho đám cưới của cháu. Bà bảo: “Gà thả vườn nặng chừng 1，5kg， thịt dai ngọt， chặt miếng vừa ăn. Gạo nếp cái hoa vàng phải ngâm ba tiếng， rang sơ cho thơm rồi mới nấu” Bà không dùng bột nêm， chỉ muối hạt và hành khô. Nồi cháo sôi lăn tăn suốt hai giờ， hạt gạo nở bung nhưng không nát， nước dùng trong veo。váng mỡ vàng óng. Mùi thơm từ hành phi， rau răm và tiêu sọ xay thô lan khắp ngõ. Đó là lý do món cháo gà miền Bắc không thể lẫn với bất kỳ vùng nào khác.
Người miền Bắc quan niệm gà ngon phải là gà mái tơ， mới đẻ trứng một lứa. Thịt gà dai， ngọt， ít mỡ. Khi nấu cháo gà miền Bắc， họ không luộc gà rồi xé như kiểu miền Nam. Thay vào đó， gà chặt miếng lớn， ướp với nước mắm， gừng giã nhỏ， để ngấm 20 phút. Xương gà được ninh riêng lấy nước dùng. Thịt gà xào săn với hành khô trước khi cho vào nồi cháo đang sôi. Nhờ vậy， miếng gà vẫn giữ độ ẩm， không bị bở. Tôi từng chứng kiến một bà cụ ở Nam Định nêm nếm nồi cháo bằng thìa con， nhấp thử và nói: “Thiếu một chút muối biển， thêm vài lát gừng nướng là đủ” Gia vị tối giản。nhưng tỉ lệ lại rất nghiêm ngặt.Một nét khác biệt của cháo gà miền Bắc là ăn kèm với quẩy nóng và rau thơm. Quẩy cắt khúc。nướng trên than hoa cho giòn rụm， chấm vào cháo. Rau răm， hành lá， mùi tàu thái nhỏ， thêm ớt chưng. Người Hà Nội thường rắc thêm tiêu sọ， còn dân ven biển Thái Bình lại cho chút nước mắm nguyên chất. Vào mùa đông， nồi cháo gà miền Bắc nóng hổi được múc ra bát sứ， ăn đến đâu ấm đến đó. Có lần， tôi dự một phiên chợ sớm ở chợ Đồng Xuân， Hà Nội， hàng cháo gà bà Hạnh bán từ 5 giờ sáng， hết sạch nồi 20 lít trước 8 giờ. Thực khách đa phần là người già， trẻ nhỏ， và cả những người vừa đi tập thể dục về.Ngày nay， nhiều quán ăn công nghiệp dùng gà công nghiệp và bột nêm， khiến cháo gà miền Bắc mất đi hương vị truyền thống. Tôi đã thử một quán ở phố Cầu Gỗ， Hà Nội， cháo loãng， gà bở， mùi bột ngọt lấn át. Không khó để nhận ra sự khác biệt. Ở những gia đình còn giữ cách nấu cũ， họ vẫn dùng gạo nếp cái hoa vàng， gà thả vườn， và nước ninh xương. Một đầu bếp ở làng Vân Đình， Hà Nội， chia sẻ: “Nấu cháo gà miền Bắc phải kiên nhẫn. Không thể nhanh được” Thời gian nấu trung bình 2，5 giờ. Lửa phải nhỏ， khuấy đều tay để cháo không dính đáy nồi. Khi cháo chín， hạt gạo nở đều。nước cháo sánh nhẹ， không quá đặc.
Với tôi， cháo gà miền Bắc không chỉ là món ăn. Nó là ký ức về những buổi sáng mùa đông。mẹ tôi dậy từ 4 giờ， hầm nồi cháo trên bếp than tổ ong. Mùi thơm của gừng nướng， hành phi và lá chanh thái chỉ quyện vào nhau. Bát cháo nóng ăn kèm vài cọng rau răm， một miếng quẩy giòn. Cảm giác ấy không nơi nào có được. Nếu có dịp ghé thăm một gia đình miền Bắc vào sáng sớm， hãy xin một bát cháo gà. Bạn sẽ hiểu vì sao món ăn dân dã này lại sống mãi trong lòng người Hà Nội và đồng bằng Bắc Bộ.
