Mưa dầm kéo dài từ Quảng Bình vào tới Phú YênấmmiềnTrungmùamưabộithunhưngngườitrồngvẫchia sẻ về pha chế đồ uống， nấm miền Trung mọc lên như nấm sau mưa — câu này năm nay đúng theo nghĩa đen. Chị Nguyễn Thị Hoa。một tiểu thương chợ Đông Ba (Huế)， cho biết mỗi sáng chị nhận hơn 20kg nấm các loại từ các huyện miền núi. Nấm mối， nấm tràm， nấm rơm， nấm bào ngư… loại nào cũng nhiều. Giá nấm mối tại chợ đầu mối Đà Nẵng có lúc xuống 180.000 đồng/kg， thấp hơn 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Người tiêu dùng được phen mua rẻ， nhưng người trồng nấm miền Trung lại đang đứng ngồi không yên.Anh Trần Văn Hùng。chủ một trại nấm bào ngư ở xã Hòa Phước (Hòa Vang， Đà Nẵng)， tính toán: mỗi ngày trại anh xuất bán 150kg nấm tươi. Với giá hiện tại 25.000 đồng/kg， doanh thu chưa tới 4 triệu đồng， trong khi tiền điện， nhân công và phôi nấm đã ngốn gần 3，5 triệu. “Làm nấm miền Trung bây giờ lãi mỏng như tờ giấy” anh Hùng nói. Trại của anh đầu tư hệ thống phun sương tự động， nhưng thời tiết thất thường khiến nấm bị bệnh， năng suất giảm 20% so với vụ trước.
Không chỉ nấm nuôi， nấm tự nhiên cũng rơi vào cảnh “được mùa mất giá”. Tại Quảng Ngãi， nấm mối mọc nhiều ở các đồi keo sau những trận mưa lớn. Người dân đổ xô đi hái， có ngày cả tấn nấm mối được đưa về chợ huyện Sơn Tịnh. Giá nấm mối tại đây chỉ còn 120.000 – 150.000 đồng/kg， trong khi năm ngoái là 250.000 đồng/kg. Bà Lê Thị Mai。một người hái nấm lâu năm ở xã Tịnh Sơn， chia sẻ: “Nấm miền Trung năm nay nhiều thật， nhưng bán chạy không nổi vì thương lái ép giá. Hái cả buổi sáng được 5kg， bán xong chưa đủ mua gói thuốc”Điều đáng nói là thị trường nấm miền Trung đang có sự phân hóa rõ rệt. Nấm bào ngư， nấm linh chi trồng trong nhà lạnh vẫn giữ giá ổn định nhờ hợp đồng bao tiêu với các chuỗi siêu thị. Ngược lại， nấm rơm。nấm mối， nấm tràm phụ thuộc vào thời tiết và thương lái nhỏ lẻ thì giá bấp bênh. Ông Phạm Đức Tuấn， cán bộ khuyến nông tỉnh Quảng Nam， nhận định: “Nấm miền Trung có tiềm năng lớn nhưng khâu tiêu thụ vẫn manh mún. Cần có kho lạnh bảo quản và liên kết hợp tác xã để ổn định đầu ra， thay vì để người trồng tự bơi”Một số địa phương đã bắt đầu thử nghiệm mô hình mới. Tại Thừa Thiên Huế， hợp tác xã nấm Phú Lương đang xây dựng thương hiệu nấm miền Trung gắn với du lịch sinh thái. Du khách đến tham quan vườn nấm， tự tay hái nấm và mua sản phẩm tại chỗ với giá cao hơn 15-20% so với chợ truyền thống. Chị Hoàng Thị Thu， thành viên hợp tác xã， phấn khởi: “Khách du lịch thích lắm. Họ trả tiền để có trải nghiệm， mình bán được nấm sạch， giá lại ổn định. Mùa mưa này， nhóm mình thu về gần 80 triệu đồng。gấp rưỡi so với bán cho thương lái”
Dù vậy， câu chuyện nấm miền Trung vẫn chưa có hồi kết đẹp cho tất cả. Người trồng nhỏ lẻ ở vùng sâu vùng xa vẫn phải chịu cảnh “trồng nấm như đánh bạc”. Mưa nhiều， nấm nhiều， nhưng niềm vui không trọn vẹn khi giá cả trồi sụt. Có lẽ， để nấm miền Trung thực sự là sinh kế bền vững， cần lắm những giải pháp đồng bộ từ quy hoạch vùng trồng。bảo quản sau thu hoạch đến xúc tiến thương mại. Còn trước mắt， người dân vẫn ngày ngày lên rừng， ra chợ， bán nấm và chờ một mùa giá tốt hơn.
