6 giờ sángúnđậumắmtômmiềnBắc–hươngvịđườngphốkhôngthểtrộnlẫcua rang me đang hot， góc phố Hàng Khay đã thơm nức mùi mắm tôm phi hành. Chị Hoa， chủ quán bún đậu mắm tôm miền Bắc lâu năm， thoăn thoắt gắp từng miếng đậu phụ vàng ruộm vớt ra từ chảo dầu sôi. Thực khách ngồi kín vỉa hè。người thì chan mắm tôm đỏ au， kẻ rưới thêm chút tinh dầu cà cuống. Món ăn dân dã này đã trở thành một phần nhịp sống của người Hà Nội， và cái tên bún đậu mắm tôm miền Bắc không lẫn vào đâu được.
Miếng đậu phụ phải là đậu mơ， loại đậu non mềm nhưng khi rán lên lại giòn rụm bên ngoài， bên trong vẫn mềm mịn. Bún lá cắt thành từng khoanh nhỏ， sợi bún trắng ngần， dai nhẹ. Rau sống ăn kèm không thể thiếu kinh giới， tía tô， húng quế， xà lách – những loại rau thơm đặc trưng của đồng bằng Bắc Bộ. Chả cốm thêm vào càng làm dậy lên vị bùi bùi， ngọt ngọt. Còn mắm tôm thì phải là loại mắm tôm Hải Hậu hoặc mắm tôm Lý Nhân， ủ đủ ngày。khi pha với đường， chanh， ớt và chưng lên mới tỏa mùi thơm nồng đặc biệt. Tôi từng chứng kiến một thực khách Sài Gòn lần đầu nếm thử， mặt nhăn lại vì mùi mắm tôm， nhưng chỉ vài phút sau đã gật gù: “Lạ mà cuốn， càng ăn càng nghiện”Bún đậu mắm tôm miền Bắc không chỉ là món ăn， nó là ký ức. Mỗi lần về quê， tôi lại tìm đến quán quen trong ngõ nhỏ， nơi bà cụ bán hàng đã ba chục năm. Bà bảo: “Mắm tôm phải pha bằng tay， chưng lửa nhỏ， thêm chút rượu trắng mới thơm” Cái vị mặn mòi， ngọt hậu của mắm hòa cùng vị béo của đậu。vị thanh của bún， vị the the của rau sống tạo nên một bản hòa ca khó tả. Ở miền Nam， bún đậu mắm tôm cũng xuất hiện， nhưng người sành ăn vẫn khẳng định bún đậu mắm tôm miền Bắc chuẩn vị nhất， bởi cách chọn nguyên liệu và bí quyết pha mắm không nơi nào giống.Những năm gần đây， bún đậu mắm tôm miền Bắc theo chân người Hà Nội vào tận Sài Gòn， Đà Nẵng， thậm chí sang cả hải ngoại. Quán bún đậu mắm tôm miền Bắc mọc lên ở Little Sài Gòn (Mỹ) với giá gấp năm lần trong nước。vậy mà thực khách vẫn xếp hàng. Có người nói vui: “Ăn bún đậu mắm tôm miền Bắc là ăn cả một trời quê hương” Mùi mắm tôm nồng nàn ấy， với người không quen thì khó ngửi， nhưng với người miền Bắc xa xứ， nó là hương vị của Tết， của những chiều đông lạnh， của bữa quà sáng vội vã trước giờ vào lớp.Giá một suất bún đậu mắm tôm miền Bắc đầy đủ dao động từ 35.000 đến 60.000 đồng， tùy quán và loại chả. Ăn kèm có thể gọi thêm nem chua rán， dồi sụn， hoặc thịt chân giò luộc. Cách thưởng thức chuẩn nhất là gắp miếng đậu， chấm ngập vào bát mắm tôm đã pha， rồi cuộn cùng rau sống và bún. Cắn một miếng， vị giòn tan của đậu。
vị đậm đà của mắm， vị tươi mát của rau hòa quyện – thật khó để diễn tả bằng lời. Bún đậu mắm tôm miền Bắc vẫn vậy， mộc mạc， dân dã mà thấm đượm hồn cốt người Việt.
