Nước từ thượng nguồn Mekong đổ vềámiềnNamvàomùanướcnổiNguồnlợitựnhiênvàbàitoánbềnvữgiải pháp sửa chữa đồ gia dụng， mang theo phù sa và vô số loài cá miền Nam. Chỉ trong vài tuần đầu tháng 9， ngư dân ở An Giang。Đồng Tháp đã đánh bắt được những mẻ cá linh， cá lóc， cá trê nặng hàng chục ký mỗi ngày. Anh Ba， một ngư dân ở huyện Hồng Ngự， cho biết: “Năm nay nước về sớm， cá nhiều hơn hẳn mọi năm. Một đêm giăng lưới， tôi gỡ được gần 50kg cá miền Nam đủ loại”Điều làm nên sự phong phú của cá miền Nam không chỉ là số lượng. Chính đặc điểm sinh thái của vùng đồng bằng ngập lũ đã tạo ra một chuỗi thức ăn dồi dào. Cá linh non theo dòng nước tràn vào ruộng， ăn rong tảo rồi lớn nhanh. Cá lóc， cá rô， cá trê theo đó mà béo mập. Những năm lũ lớn。sản lượng cá miền Nam có thể đạt hàng trăm nghìn tấn. Nhưng năm lũ nhỏ hoặc không lũ， ngư dân lại đối mặt với cảnh “cá đi đâu hết”. Tôi từng chứng kiến một buổi chợ cá ở Châu Đốc vào tháng 10 năm ngoái – cá linh chỉ lác đác vài con， giá gấp ba lần ngày thường. Đó là dấu hiệu rõ rệt của sự thay đổi dòng chảy.Cá miền Nam không chỉ để ăn tươi. Người dân nơi đây làm mắm cá linh， mắm cá lóc， khô cá trê， chả cá thác lác. Những món ăn này đã trở thành đặc sản vùng miền. Chị Hoa。chủ một cơ sở làm mắm ở Long Xuyên， nói rằng mỗi mùa nước nổi， chị thu mua gần 10 tấn cá miền Nam để chế biến. “Mắm cá linh phải làm từ cá tươi， ướp muối theo tỷ lệ riêng. Cá miền Nam ngon hơn cá nuôi vì thịt chắc， thơm mùi phù sa” chị khẳng định. Tuy nhiên， việc khai thác quá mức đang khiến nguồn cá tự nhiên suy giảm. Nhiều hộ dân dùng lưới mắt nhỏ， xung điện – cách đánh bắt hủy diệt – khiến cá miền Nam không kịp sinh sản.
Chính quyền địa phương đã có những động thái. Từ năm 2020， một số tỉnh cấm đánh bắt cá miền Nam bằng xung điện， lưới dày trong mùa sinh sản từ tháng 5 đến tháng 8. Đồng thời， các mô hình nuôi cá lồng bè trên sông Tiền， sông Hậu cũng phát triển mạnh. Nhưng theo tôi。giải pháp căn cơ vẫn là giữ nước cho đồng bằng. Nếu các đập thủy điện thượng nguồn tiếp tục chặn phù sa và dòng chảy， cá miền Nam sẽ mất dần môi trường sống. Ngư dân có thể chuyển sang nuôi trồng， nhưng cá nuôi không thể thay thế hoàn toàn hương vị và giá trị kinh tế của cá tự nhiên.Mùa nước nổi năm nay mang lại niềm vui cho nhiều gia đình ở miền Tây. Nhưng đằng sau những mẻ cá đầy， câu chuyện về cá miền Nam vẫn còn đó những lo toan. Tôi rời Châu Đốc vào một chiều muộn， thấy những chiếc xuồng chở đầy cá linh， cá lóc cập bến. Ngư dân cười nói rôm rả. Nhưng ông Tư， người bán cá lâu năm ở chợ đầu mối， thì thở dài: “Được mùa cá miền Nam thì vui。
nhưng lo cho mùa sau. Nước lên nhanh， cá lớn nhanh， mà người ta bắt cũng nhanh” Câu nói ấy cứ ám ảnh tôi mãi.
