Giá cá ngừ đại dương tại cảng cá Lý Sơn (Quảng Ngãi) sáng 15/4 chạm mức 32.000 đồng/kgágầnđâyThịtrườnghảisảnchaođảovìnguồncungkhanhiếbò né tại nhà， tăng gần 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngư dân Trần Văn Hùng， chủ tàu QNg-96123， vừa cập bờ sau chuyến biển 18 ngày， cho biết ông chỉ đánh bắt được 7 tấn cá ngừ。trong khi mọi năm con số này thường đạt 12-15 tấn. “Biển bây giờ khác lắm. Cá gần đây thưa hẳn， muốn bắt được phải chạy xa hơn 200 hải lý， chi phí dầu tăng gấp rưỡi”， ông Hùng nói， tay vẫn thoăn thoắt sửa lại tấm lưới rách. Câu chuyện của ông Hùng không đơn lẻ. Tại các cảng cá từ Đà Nẵng vào đến Kiên Giang， lượng cá gần đây giảm rõ rệt， kéo theo giá nhiều loại hải sản tăng vọt. Sản lượng cá ngừ vây vàng khai thác tại vùng biển miền Trung trong quý I/2025 ước đạt 8.200 tấn， giảm 22% so với quý I/2024， theo số liệu từ Tổng cục Thủy sản. Nguyên nhân được các chuyên gia chỉ ra gồm biến đổi khí hậu làm dòng hải lưu thay đổi， khiến đàn cá di cư sang vùng biển nước ngoài， cùng với đó là tình trạng khai thác quá mức kéo dài nhiều năm.

Không chỉ cá ngừ， các loài cá gần bờ như cá cơm， cá nục， cá trích cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Chị Nguyễn Thị Lệ， tiểu thương tại chợ đầu mối Thủy sản Đà Nẵng， cho biết mỗi ngày chị nhập khoảng 300 kg cá cơm từ các tàu nhỏ， nhưng ba tháng trở lại đây con số chỉ còn 120-150 kg. “Cá gần đây ít đến mức tôi phải chia hàng cho khách quen， ai đến muộn đành chịu. Giá cá cơm loại 1 giờ lên 85.000 đồng/kg， người tiêu dùng kêu trời”， chị Lệ kể， giọng đầy lo lắng. Tại các tỉnh ven biển miền Tây như Bạc Liêu， Cà Mau， tình hình còn căng thẳng hơn khi xâm nhập mặn kéo dài khiến nhiều loài cá nước lợ chết hàng loạt. Ông Trần Hoàng Vũ， Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Bạc Liêu， xác nhận sản lượng cá tự nhiên khai thác trong tháng 3/2025 giảm 35% so với tháng 2. “Cá gần đây xuất hiện muộn hơn và kích thước nhỏ hơn. Chúng tôi đang khuyến cáo ngư dân chuyển sang nuôi trồng hoặc đánh bắt xa bờ kết hợp bảo quản lạnh sâu để giảm áp lực”。ông Vũ nói.Diễn biến này đẩy giá bán lẻ hải sản tại các chợ truyền thống và siêu thị tăng mạnh. Khảo sát tại chợ Bến Thành (TP.HCM) ngày 16/4。cá nục loại 3-4 con/kg có giá 120.000 đồng， tăng 25% so với đầu năm. Cá trích tươi dao động 95.000-110.000 đồng/kg， mức cao nhất trong vòng hai năm qua. Chị Phạm Thu Hà， nội trợ tại quận 3， chia sẻ: “Tôi thường mua cá gần đây cho bữa tối， nhưng giờ phải cân nhắc. Một kg cá nục bằng hai bữa thịt heo， trong khi thu nhập không tăng”. Các chuỗi bán lẻ hải sản cũng ghi nhận sức mua giảm 15-20% ở nhóm cá tươi giá rẻ， trong khi cá đông lạnh nhập khẩu lại hút khách hơn nhờ giá ổn định. Bà Lê Thị Kim Oanh， giám đốc một chuỗi thực phẩm tại TP.HCM， cho biết doanh số cá tươi giảm nhưng bù lại cá hồi， cá basa đông lạnh tăng 30%. “Người tiêu dùng đang dịch chuyển sang sản phẩm thay thế. Cá gần đây khan hiếm đẩy họ sang lựa chọn khác”， bà Oanh phân tích.Nhìn vào bức tranh rộng hơn， ngành thủy sản Việt Nam đang đối mặt với thách thức kép: nguồn lợi tự nhiên suy giảm và chi phí khai thác tăng. Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) dự báo sản lượng khai thác cá gần đây trong năm 2025 có thể giảm thêm 10-15% nếu không có giải pháp kiểm soát cường lực khai thác. Một số địa phương đã thí điểm mô hình đồng quản lý nghề cá ven bờ， cho phép cộng đồng ngư dân tự quy định vùng cấm khai thác theo mùa. Tại Quảng Bình， sau hai năm thực hiện， trữ lượng cá gần bờ đã phục hồi khoảng 18%， theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Hải sản. Tuy nhiên， nhân rộng mô hình này cần thời gian và nguồn lực. Ông Nguyễn Văn Sơn， chuyên gia kinh tế thủy sản。nhận định: “Không thể giải quyết trong một sớm một chiều. Cần giảm số tàu khai thác ven bờ， tăng cường tuần tra và quan trọng nhất là thay đổi nhận thức của ngư dân về khai thác bền vững. Nếu không， cá gần đây sẽ ngày càng xa bờ”.Trong khi chờ các giải pháp dài hạn， người tiêu dùng và tiểu thương vẫn phải xoay xở. Chị Lệ ở chợ Đà Nẵng giờ chuyển sang bán thêm cá khô。

mắm để giữ khách. Ông Hùng ở Lý Sơn dự định lắp đặt hệ thống bảo quản lạnh trên tàu để chuyến biển dài ngày vẫn giữ được cá tươi. Còn chị Hà ở TP.HCM tập làm quen với thực đơn ít cá hơn. “Cá gần đây đắt quá， tôi chuyển sang trứng， đậu hũ. Nhưng nhớ vị cá lắm”， chị nói， cười buồn. Câu chuyện về những con cá gần bờ không chỉ là bài toán kinh tế mà còn là hồi chuông về sự cân bằng mong manh giữa con người và biển cả.