iếng gõ thuyền bằng gỗ vang lên từ 4 giờ sángàngchàiCửaBévànghềđánhbắtcátruyềnthốnggiữasónggiókhoai tây cho 2 người， ông Nguyễn Văn Bảy， 62 tuổi， đã có mặt ở bãi biển Cửa Bé để kiểm tra lưới. Ông nói rằng cá truyền thống không chỉ là cách kiếm sống mà còn là hơi thở của làng chài. Những tấm lưới đan tay， thuyền nan nhỏ và kinh nghiệm nhìn mây đoán gió đã tồn tại qua nhiều thế hệ。bất chấp sự lấn át của tàu đánh bắt công nghiệp.Cá truyền thống ở đây thường là cá cơm， cá trích。cá nục và cá bạc má. Ngư dân dùng lưới rê hoặc lưới vây， thả xuống ở độ sâu 10-15 mét nước. Một chuyến ra khơi kéo dài 6-8 tiếng， mang về 20-30 kg cá. Anh Trần Văn Hùng， 35 tuổi， cho biết: “Tàu lớn quét sạch cả đàn cá. Tôi phải chèo ra xa hơn 5 hải lý mới có cá truyền thống” Thu nhập bình quân mỗi chuyến chỉ 300.000-500.000 đồng， trừ dầu và đá lạnh， lãi chẳng bao nhiêu. Thế nhưng， nhiều người vẫn bám biển vì không biết làm gì khác.Năm 2023， chính quyền xã Cửa Bé thống kê chỉ còn 47 hộ duy trì nghề cá truyền thống， giảm 60% so với năm 2010. Nguyên nhân chính là ô nhiễm nguồn nước， khai thác quá mức và biến đổi khí hậu. Bà Lê Thị Hoa， chủ tịch hội nông dân xã， nhận định: “Cá truyền thống đang cạn kiệt. Nếu không có giải pháp， nghề này sẽ biến mất trong 10 năm tới” Đáng chú ý。

một số hộ đã chuyển sang nuôi cá lồng hoặc làm dịch vụ du lịch trải nghiệm đánh bắt cá truyền thống. Du khách trả 200.000 đồng để cùng ngư dân kéo lưới， nghe kể chuyện biển cả. Cách làm này giúp thu nhập tăng gấp ba lần， nhưng chỉ phù hợp với những ai nhanh nhạy.Điều tôi quan sát được sau nhiều lần đến Cửa Bé là ngư dân không cần lời kêu gọi suông. Họ cần chính sách hỗ trợ cụ thể: vay vốn mua lưới mới， tập huấn bảo tồn cá truyền thống， và quy hoạch vùng đánh bắt riêng. Ông Bảy bày tỏ: “Tôi chỉ mong nhà nước cấm tàu lớn vào bờ 5 hải lý. Cá truyền thống mới có cơ hội sinh sôi” Một số mô hình như “ngày hội cá truyền thống” được tổ chức vào tháng 3 âm lịch đã thu hút hàng nghìn người。

giúp quảng bá và tiêu thụ cá tươi. Tuy nhiên， nếu không kiểm soát khai thác， mọi nỗ lực chỉ là giải pháp tình thế.Chiều muộn， những con thuyền nan chở cá truyền thống về bờ. Mùi cá tươi hòa với mùi muối mặn. Tôi tự hỏi: liệu thế hệ trẻ có còn mặn mà với nghề này?Hay một ngày nào đó， cá truyền thống chỉ còn trong ký ức?Câu trả lời nằm ở hành động hôm nay， không phải ở những dự báo xa vời.