Một người bán hàng rong ở chợ Bến Thành (TP.HCM) hôm qua rao giá 15.000 đồng/kg chanh giấy. Không ai mặc cả. Chị bán 3kg chỉ thu về 45 nghìnướinghìnThịtrườngchanhViệtđangrẻđếnkhócanh chua cho gia đình， thấp hơn một tô phở. Trong khi đó， tại một siêu thị mini ở quận 7。túi chanh 500g được dán nhãn 12.000 đồng – mức giá chưa từng thấy trong nhiều năm. Chanh dưới 100 nghìn không còn là chuyện hiếm， mà đang trở thành mặt bằng giá mới ở nhiều tỉnh thành.Tôi ghé vựa chanh ở Hưng Yên – vùng trồng chanh lớn phía Bắc – vào đầu tuần. Chủ vựa tên Hòa， tay thoăn thoắt phân loại， nói: “Chanh loại 1 giờ chỉ 8.000 – 10.000 đồng/kg. Loại 2， loại 3 thì 3.000 – 5.000。bán cho hàng nước ép họ mua cả bao” Anh cho biết， mọi năm thương lái Trung Quốc thu mua mạnh， năm nay họ giảm một nửa. Nguồn cung trong nước lại tăng vọt vì nhiều hộ chuyển sang trồng chanh sau đợt giá cao năm 2022. Hệ quả: chanh dưới 100 nghìn tràn chợ， thậm chí có ngày rớt xuống 5.000 đồng/kg ở các tỉnh miền Tây.
Không chỉ chanh tươi. Các sản phẩm chế biến từ chanh cũng hạ nhiệt. Một chai nước cốt chanh 500ml tại cửa hàng thực phẩm sạch ở Hà Nội giá 45.000 đồng， giảm 20% so với tháng trước. Chị Lan， chủ quán trà chanh trên phố Vũ Hữu (Hà Nội)， kể: “Trước tôi mua chanh 25.000 – 30.000 đồng/kg， giờ chỉ 12.000 – 15.000. Mỗi cốc trà chanh vẫn bán 15.000。lời hơn hẳn” Nhưng chị cũng lo: giá rẻ quá thì nhà vườn bỏ chanh， vài tháng nữa khan hàng， giá lại nhảy vọt. Thực tế， một số hộ ở Bến Tre đã chặt bỏ chanh để trồng bưởi da xanh， vì bưởi đang được giá.Vậy vì sao chanh dưới 100 nghìn lại phổ biến đến vậy?Có ba lý do chính. Thứ nhất， diện tích trồng chanh cả nước tăng gần 30% so với năm 2021， theo số liệu từ một cán bộ khuyến nông tỉnh Long An. Thứ hai， thời tiết thuận lợi khiến chanh sai quả。mỗi cây cho 40 – 60kg/năm thay vì 20 – 30kg. Thứ ba， xuất khẩu chanh sang thị trường Trung Quốc và châu Âu chững lại do yêu cầu kiểm dịch ngặt nghèo hơn. Lượng chanh tồn đọng đẩy ra chợ nội địa， kéo giá xuống sâu. Một tiểu thương ở chợ đầu mối Thủ Đức nói thẳng: “Chanh giờ rẻ như rau muống. Tôi nhập 50kg mỗi ngày， bán không hết phải đổ bỏ”Với người tiêu dùng， đây là tin vui. Một bà nội trợ ở quận 3 (TP.HCM) chia sẻ: “Tôi mua 2kg chanh hết 24 nghìn， để pha nước， ướp gà， làm sạch nhà. Rẻ hơn cả chai nước rửa chén” Nhưng nhìn xa hơn， chanh dưới 100 nghìn phản ánh sự mất cân đối cung cầu. Nếu giá cứ thấp， nông dân sẽ chuyển cây trồng khác， và 6 tháng nữa， chanh có thể lên 40.000 – 50.000 đồng/kg. Lúc đó， người tiêu dùng lại phải mua chanh đắt gấp ba lần. Tôi từng chứng kiến cảnh tượng tương tự với hành tím năm 2020: giá rẻ mạt， rồi bùng nổ. Thị trường chanh đang đi đúng vết xe đó. Còn hiện tại， nếu bạn thấy chanh dưới 100 nghìn。hãy mua một ít – nhưng đừng mong nó kéo dài mãi.
