10 giờ đêmữatốimuộnởSàiGònKhimebuổitốitrởthànhnhịpsốngcủangườilaođộlưu ý khi sử dụng mạng xã hội hiệu quả， con hẻm nhỏ trên đường Nguyễn Thị Minh Khai vẫn đỏ lửa. Chị Hoa， chủ quán cơm tấm hơn hai mươi năm， thoăn thoắt trở mẻ sườn nướng cuối cùng. Chị bảo: “Giờ này mới đông. Khách toàn người tan ca， chạy xe công nghệ， sinh viên học thêm về. Họ cần một bữa tối tử tế。chứ không phải ăn qua loa” Cái gọi là “me buổi tối” – bữa tối muộn – ở Sài Gòn không phải chuyện xa lạ. Nó len lỏi vào từng gánh hàng rong， quán vỉa hè， và cả những chuỗi cửa hàng tiện lợi mở cửa 24/7. Với hàng trăm nghìn người lao động tự do， công nhân ca đêm， tài xế xe ôm công nghệ， bữa tối không còn là bữa ăn gia đình lúc 6 giờ tối nữa. Nó dịch chuyển theo nhịp sống， có khi 9 giờ， 11 giờ， thậm chí 1 giờ sáng.Tôi từng thử ăn tối lúc 11 giờ đêm ở một quán hủ tiếu gõ trên đường Võ Văn Tần. Chủ quán， bác Ba， nói rằng khách quen của bác chia làm ba đợt: 7 giờ tối – dân văn phòng về muộn;

10 giờ – công nhân tan ca;và 12 giờ – những người chạy xe công nghệ tranh thủ ăn trước khi nhận cuốc đêm. Bác bảo: “Me buổi tối ở đây không phải là ăn cho no. Nó là ăn để có sức chạy tiếp. Có người ăn xong， ngồi thêm mười phút hút điếu thuốc， rồi lại lên xe” Một bát hủ tiếu 35.000 đồng， thêm đĩa hẹ và giá。là bữa tối trọn vẹn cho một đêm dài. Điều đáng nói: cái bữa tối muộn ấy không hề qua loa. Nó có rau， có thịt， có nước dùng nóng. Người ta ăn chậm rãi， như để lấy lại chút bình yên trước khi hòa vào dòng xe cộ vẫn chưa ngớt tiếng động.Nhưng không phải ai cũng có một bữa tối tử tế. Chị Lan， công nhân khu chế xuất Tân Thuận， kể rằng ca của chị kết thúc lúc 9 giờ tối. Về đến nhà trọ ở quận 7 đã gần 10 giờ. Chị thường ăn tối bằng gói mì tôm úp với trứng。hoặc cơm hộp mua sẵn từ chiều. “Nhiều hôm mệt quá， tắm xong là ngủ luôn， bỏ luôn bữa tối. Sáng dậy thấy đói cồn cào” Chị nói thêm: “Me buổi tối của tụi tôi nhiều khi chỉ là cái bánh mì không， chai nước suối. Vậy mà quen” Câu chuyện của chị Lan không cá biệt. Theo một khảo sát nhỏ của nhóm sinh viên kinh tế tại các khu công nghiệp ở TP.HCM， có tới 42% công nhân ca đêm ăn tối sau 10 giờ， trong đó 1/3 ăn qua loa hoặc bỏ bữa. Con số ấy khiến tôi nghĩ nhiều về cái gọi là “bữa tối đúng giờ” – một khái niệm xa xỉ với không ít người.Văn hóa “me buổi tối” ở Sài Gòn cũng tạo ra một nền kinh tế đêm đặc biệt. Những xe bánh mì treo đèn dầu。những gánh cháo trắng lá dứa， những quán ốc mở đến 2 giờ sáng. Tôi quen một anh chạy Grab， tên Tú， ngày nào cũng ăn tối ở một quán cơm gà trên đường Cách Mạng Tháng Tám lúc 11 giờ đêm. Anh bảo: “Ăn ở đây có rau， có canh， 40.000 đồng. No đến sáng. Chứ ăn bánh mì hoài， chạy xe hay bị chuột rút” Anh còn chỉ cho tôi mẹo: chọn quán có nhiều xe công nghệ đậu trước cửa， vì đó là quán ngon， rẻ， và chủ quán không bao giờ hối khách. Những bữa tối muộn ấy vừa nuôi sống dạ dày， vừa nuôi sống một mạng lưới lao động không ngừng nghỉ.Đôi khi。

tôi tự hỏi liệu “me buổi tối” có phải là biểu hiện của một đô thị không ngủ， hay là dấu hiệu của một đời sống bị bào mòn. Không dễ trả lời. Nhưng nhìn cách chị Hoa vẫn giữ nồi nước dùng nóng trên bếp lò than， cách bác Ba chờ đợi những vị khách cuối cùng， tôi thấy ở đó một sự tử tế thầm lặng. Bữa tối muộn không chỉ là chuyện ăn uống. Nó là nơi người ta dừng lại vài phút， trước khi tiếp tục guồng quay. Và ở Sài Gòn， dù là 9 giờ hay 1 giờ sáng， vẫn luôn có một ai đó mở cửa， bật lửa， để ai đó có một bữa tối tử tế. Có thể ngày mai， khi bạn tan ca muộn， hãy thử tìm một quán nhỏ như thế. Ăn chậm thôi. Vì bữa tối muộn không chỉ để no. Nó là để thấy mình vẫn được chăm sóc， giữa một thành phố vốn chẳng bao giờ ngủ.