háng 4 vừa quaábiểnViệtNamNguồnlợivàtháchthứctừbiểncảdọn nhà nhanh， tàu cá của ngư dân Nguyễn Văn Tám ở Quảng Ngãi cập bến với khoang đầy ắp cá ngừ vây vàng。mỗi con nặng gần 40kg. Ông Tám phấn khởi nói rằng chuyến biển này trúng đậm nhờ luồng cá di chuyển gần bờ. Đó chỉ là một trong hàng nghìn chuyến tàu đánh bắt cá biển Việt Nam mỗi ngày， phản ánh sự phong phú của vùng biển trải dài hơn 3.260km bờ biển. Với hơn 2.000 loài cá biển khác nhau， từ cá cơm nhỏ bé đến cá mập oai vệ， cá biển Việt Nam không chỉ là nguồn thực phẩm dồi dào mà còn là sinh kế của hàng triệu người dân ven biển.Sản lượng khai thác cá biển Việt Nam hàng năm đạt khoảng 3，5 triệu tấn， đứng thứ tư trong khu vực Đông Nam Á. Các tỉnh như Kiên Giang， Bà Rịa - Vũng Tàu， Bình Thuận， Quảng Ngãi là những ngư trường trọng điểm. Riêng cá ngừ đại dương， Việt Nam xuất khẩu hơn 700 triệu USD mỗi năm， chủ yếu sang thị trường EU， Nhật Bản và Mỹ. Tuy nhiên。không phải lúc nào biển cũng hào phóng. Những năm gần đây， ngư dân nhiều nơi than thở rằng cá biển Việt Nam đang ít dần， thậm chí có loài như cá mú đỏ， cá hồng bạc từng đánh bắt dễ dàng giờ phải ra xa hàng trăm hải lý mới gặp. Tôi có dịp theo chân một tàu câu ở Phú Yên， thuyền trưởng Lê Văn Hùng chia sẻ: “Trước đây chỉ cần chạy 20 hải lý là đầy khoang， giờ phải đi 3 ngày đêm mới đủ chi phí”.Nguyên nhân chính đến từ khai thác quá mức và hủy hoại môi trường sống. Đánh bắt bằng xung điện， lưới kéo đáy， chất nổ vẫn còn tồn tại ở một số địa phương， tàn phá rạn san hô – nơi trú ngụ của nhiều loài cá biển Việt Nam. Ô nhiễm từ nước thải công nghiệp， rác thải nhựa cũng khiến cá chết hàng loạt. Một cán bộ Chi cục Thủy sản Nghệ An cho biết mỗi năm có hàng chục tấn cá biển chết do thủy triều đỏ và nước thải. Biến đổi khí hậu làm nước biển ấm lên， khiến các loài cá di cư thay đổi tuyến đường。ảnh hưởng trực tiếp đến ngư dân. Không chỉ vậy， việc Trung Quốc cấm đánh bắt cá trong vùng biển của họ vào mùa sinh sản cũng tạo áp lực lớn lên nguồn lợi cá biển Việt Nam khi tàu cá các nước đổ về vùng biển chung.Đối phó với tình trạng này。

Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách như cấm đánh bắt gần bờ， hỗ trợ ngư dân chuyển sang nuôi trồng và đánh bắt xa bờ. Mô hình đồng quản lý nghề cá ven bờ ở Cù Lao Chàm (Quảng Nam) được xem là điểm sáng khi cộng đồng cùng giám sát， bảo vệ bãi giống cá. Một số doanh nghiệp chế biến cá biển Việt Nam cũng đầu tư công nghệ bảo quản lạnh sâu， giúp sản phẩm giữ được độ tươi ngon khi xuất khẩu. Dù vậy， theo tôi， giải pháp bền vững nhất vẫn là nâng cao nhận thức của chính ngư dân. Anh Nguyễn Văn Tám – người trúng cá ngừ – cũng thừa nhận: “Nếu mình không giữ biển thì đời con cháu sẽ chẳng còn cá mà bắt”.Nhìn rộng ra， cá biển Việt Nam không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là văn hóa và an ninh lương thực. Những phiên chợ cá sớm mai ở Mũi Né， Sa Huỳnh， Cà Mau vẫn nhộn nhịp， nhưng người mua khó tính hơn vì cá tự nhiên ngày càng hiếm. Tôi tin rằng nếu biết khai thác đi đôi với bảo tồn。biển Việt Nam vẫn sẽ nuôi sống hàng triệu người. Còn nếu tiếp tục tận diệt， chẳng bao lâu nữa， cá biển Việt Nam sẽ chỉ còn trong ký ức của những ngư dân già.