Giữa cái nắng tháng Sáu như đổ lửa xuống con phố nhỏảcámùahèMónngondândãgiữatiếttrờioiảghẹ hấp hôm nay, tôi tấp vào một quán ăn ven đường và gọi ngay phần chả cá mùa hè. Người bán hàng cười xòa: 'Mùa này ngày nào cũng bán hết sạch, khách ăn vì nóng quá, cần cái gì đó thanh mát mà vẫn đủ đạm.' Đúng vậy, chả cá mùa hè không chỉ là món ăn, nó là cách người ta đối phó với cái nóng bằng hương vị. Miếng chả cá vàng ươm, thơm mùi thì là。quyện cùng nước mắm chua ngọt, ăn kèm bún và rau sống – chỉ nghĩ thôi đã thấy dịu cả cổ họng.

Không phải ngẫu nhiên mà chả cá mùa hè trở thành lựa chọn quen thuộc ở nhiều tỉnh thành phía Bắc. Cá phải là cá tươi, thường là cá thác lác, cá rô phi hoặc cá basa, đem lọc thịt rồi quết nhuyễn với gia vị. Bí quyết nằm ở chỗ cho thêm thì là, hành lá và một chút riềng băm nhỏ – vị nồng nhẹ giúp át mùi tanh mà không làm mất đi vị ngọt tự nhiên. Khi chiên。dầu phải nóng già, miếng chả mới phồng lên và giòn rụm bên ngoài, mềm ẩm bên trong. Tôi từng thấy một bà cụ ở chợ Hôm bán chả cá mùa hè hơn ba mươi năm, bà bảo: 'Mùa hè người ta ngại ăn thịt mỡ, chả cá vừa nhẹ bụng vừa dễ ăn, lại không ngấy.'Điều làm nên sự khác biệt của chả cá mùa hè so với các món chả khác chính là phần nước chấm. Nước mắm pha loãng, thêm chanh, tỏi, ớt và chút đường – vị chua ngọt thanh, không quá mặn. Rau sống ăn kèm cũng phải theo mùa: xà lách, rau thơm, dưa chuột thái lát, và không thể thiếu vài lát khế chua. Cuốn tất cả vào bánh đa nem, chấm ngập nước mắm, cắn một miếng – cái giòn của bánh, cái dai của bún, cái đậm của chả cá và cái the the của rau thơm hòa quyện. Một người bạn của tôi ở Hải Phòng nói rằng。mùa hè mà không có chả cá thì thấy thiếu thiếu, như thể bữa cơm mất đi linh hồn.Thực tế, chả cá mùa hè không chỉ xuất hiện trong bữa cơm gia đình. Nhiều quán bia hơi, quán nhậu vỉa hè cũng bán món này như một món khai vị 'quốc dân'. Giá cả dao động từ 30.000 đến 50.000 đồng một suất, tùy nơi. Có quán còn biến tấu thành chả cá cuốn thì là, chiên sơ rồi để khách tự nướng trên bếp than – vừa vui tay vừa thơm. Tuy nhiên, không phải chỗ nào cũng ngon. Tôi từng ăn một suất chả cá mùa hè ở quán ven hồ Tây, miếng chả bở。ướp quá nhiều bột năng, ăn cứ dính dính vào răng. Từ đó tôi rút ra: chả cá ngon phải có độ dai tự nhiên, khi cắn vào thấy thớ cá rõ ràng, chứ không phải kiểu mềm nhũn như cháo đặc.Mùa hè năm nay, tôi để ý thấy nhiều bạn trẻ cũng chuộng chả cá mùa hè hơn. Có lẽ vì nó dễ ăn, không ngấy, lại giàu đạm mà ít béo. Một cô gái bán hàng online ở Cầu Giấy chia sẻ: 'Em đặt mua chả cá về tự chiên, ăn với bún và rau, vừa mát vừa đủ chất, khỏi phải nấu nướng lằng nhằng.' Đúng là trong cái nóng 40 độ, chẳng ai muốn đứng bếp lâu. Miếng chả cá mùa hè vàng ruộm, thơm phức, ăn kèm một bát canh cua rau đay thì còn gì bằng. Có người bảo món này chỉ ngon khi ăn nóng。nhưng tôi lại thấy chả cá nguội rồi cuốn với rau sống và chấm nước mắm chua ngọt cũng rất tuyệt – kiểu như món ăn chơi ngày hè, vừa dân dã vừa tinh tế.