6 giờ sángổisángSàiGònvàbátbúnmắmnónghổcải thìa miền Bắc, góc đường Nguyễn Trãi (quận 5) đã chật kín người. Không phải quán phở sang trọng, cũng chẳng phải xe bánh mì vỉa hè quen thuộc, cái níu chân thực khách là nồi nước lèo bún mắm nghi ngút khói, mùi mắm cá linh, mắm cá sặc dậy lên cả một góc phố. Tôi đứng xếp hàng sau chục người, nghe bà chủ quán nói vọng ra: “Bún mắm buổi sáng ăn cho chắc bụng, mắm nêm pha sẵn rồi。ai ăn cay tự thêm ớt”.Bún mắm buổi sáng không dành cho người vội vã. Nước dùng nấu từ hôm trước, để lửa liu riu qua đêm cho mắm tan hết, vị ngọt thanh của cá đồng quyện với sả, riềng, nghệ. Một tô đầy đủ có bún。heo quay giòn rụm, cá lóc đồng luộc, tôm tươi, cà tím, rau muống bào, giá đỗ. Chan muỗng mắm nêm ớt tỏi lên trên, khuấy nhẹ, húp một ngụm – cái vị mặn mòi, cay xé lưỡi ấy đánh thức mọi giác quan. Anh xe ôm ngồi cạnh tôi, tay cầm đũa chỉ vào tô bún: “Ngày nào cũng phải làm một tô mới chạy được cuốc xe đầu tiên”.Không phải ngẫu nhiên mà bún mắm buổi sáng trở thành món ăn sáng được dân văn phòng lẫn lao động chân tay ưa chuộng. So với bữa sáng nhẹ nhàng kiểu bánh mì trứng hay xôi gà, tô bún mắm đầy đặn hơn hẳn, lại có rau sống ăn kèm. Chị Hoa, nhân viên kế toán làm việc ở tòa nhà gần đó, chia sẻ: “Ăn bún mắm buổi sáng no đến trưa。khỏi phải nghĩ trưa ăn gì. Mà lạ lắm, ăn riết thành nghiện, tuần không ăn là nhớ”.

Tuy vậy, món ăn này cũng kén người. Mùi mắm nồng nặc có thể khiến người lạ mặt nhăn mũi。nhưng với tín đồ bún mắm thì đó lại là hương thơm khó cưỡng. Quán bà Tư trên đường Trần Hưng Đạo (quận 1) mở cửa từ 5 giờ sáng, đến 9 giờ là hết sạch nồi. Bà Tư bảo: “Bún mắm buổi sáng phải ăn sớm, trưa nắng lên ăn không ngon. Khách quen toàn người ở xa chạy tới, có khi chờ cả tiếng”.

Điều làm nên sự khác biệt của bún mắm buổi sáng không chỉ ở nguyên liệu mà còn ở cách thưởng thức. Người Sài Gòn ăn bún mắm không vội, họ ngồi ghế nhựa thấp, trò chuyện rôm rả。thỉnh thoảng gọi thêm ly trà đá. Cái náo nhiệt của buổi sáng đường phố hòa cùng vị đậm đà của mắm, tạo nên một nét văn hóa ẩm thực rất riêng. Với tôi, bát bún mắm buổi sáng không chỉ là bữa ăn, mà còn là cách bắt đầu ngày mới đầy năng lượng, kiểu “ăn no rồi tính”.