Chợ sáng mùng Hai TếtổquangàylễVịđắnggiữamâmcơmsumhọgiải pháp phong thủy nhà ở， hàng khổ qua của bà Tư ở góc chợ Bà Chiểu đã vơi một nửa. Bà Tư bảo năm nào cũng vậy， cứ qua mùng Một là người ta đổ đi mua khổ qua về nhồi thịt. Không phải vì món ăn ấy ngon đến mức phải ăn ngày lễ， mà bởi cái tên “khổ qua” đọc trại đi thành “khổ qua” – qua hết cái khổ. Nghe có vẻ mê tín， nhưng niềm tin ấy đã ăn sâu vào nếp nghĩ của nhiều gia đình Việt， nhất là ở miền Nam. Ngày lễ mà thiếu đĩa khổ qua nhồi thịt trên mâm cơm。nhiều người thấy như còn thiếu một cái gì đó rất khó gọi tên.Tôi hỏi chị Lan， tiểu thương bán rau củ quen ở chợ Tân Định， chuyện khổ qua ngày lễ có gì đặc biệt. Chị cười: “Mấy ngày thường khổ qua ế lắm， nhưng từ 28 Tết đến mùng 3， khách mua cả chục ký một lúc. Có năm tôi nhập hai tạ mà bán không đủ” Chị kể thêm， không chỉ người lớn tuổi mua， mà mấy bạn trẻ cũng tập tành nấu. Có cô gái còn hỏi chị cách chọn khổ qua sao cho ít đắng， chị bảo: “Khổ qua ngày lễ thì phải đắng một chút mới đúng vị， chứ ngọt quá hóa ra lại không giống ai” Nghe thì đơn giản。nhưng cái lý ấy nằm ở chỗ khổ qua không phải món ăn chơi， nó là lời nhắc nhở nhẹ nhàng rằng năm mới vẫn có thể còn vất vả， nhưng rồi sẽ qua.Mâm cơm ngày lễ ở nhà tôi， khổ qua nhồi thịt bao giờ cũng nằm giữa， bên cạnh đĩa thịt kho hột vịt và tô canh bí. Mẹ tôi nấu khổ qua bằng cách cắt khúc， moi ruột， nhồi thịt băm trộn nấm mèo， rồi hầm với nước dừa tươi. Miếng khổ qua chín mềm， thấm vị ngọt của nước dừa， nhưng vẫn giữ được cái đắng nhẹ ở đầu lưỡi. Anh tôi， người mê thịt kho hơn， vẫn gắp một miếng khổ qua và nói: “Ăn cho hết khổ” Câu nói ấy lặp đi lặp lại mỗi năm。nghe như đùa nhưng lại thành một nghi thức nhỏ trong bữa cơm. Tôi để ý， năm nào mẹ cũng để dành phần khổ qua cho người đi làm xa về trễ， như thể món ăn ấy mang theo lời chúc bình an.Không phải ai cũng thích khổ qua. Có lần tôi nghe một người bạn trẻ nói thẳng: “Món này đắng， ăn ngày Tết không hợp khẩu vị” Thế nhưng， cậu ấy vẫn ăn một miếng khi mẹ gắp cho. Có lẽ， khổ qua ngày lễ không còn thuần túy là món ăn， mà là cách người ta gửi gắm niềm tin và sự kính trọng với ông bà. Ở nhiều gia đình， khổ qua còn được nấu thành canh， hoặc xào với trứng， nhưng phổ biến nhất vẫn là nhồi thịt. Một số nơi còn cầu kỳ hơn， chọn khổ qua trái nhỏ， nhồi thịt rồi chiên sơ cho vàng， sau đó mới hầm – mất cả buổi sáng nhưng thành quả là đĩa khổ qua bóng bẩy， đẹp mắt. Tôi tự hỏi。liệu có phải vì cái đắng ấy mà người ta phải tốn công chế biến， để rồi khi ăn， vị đắng dịu đi， chỉ còn lại chút ngọt hậu?
Chiều mùng Hai， tôi ghé thăm nhà bà con ở quận 8. Trên bàn thờ， ngoài mâm ngũ quả， có đĩa khổ qua nhồi thịt cúng ông bà. Chị dâu tôi bảo: “Cúng khổ qua để cầu cho năm mới mọi sự đều qua， không còn khổ nữa” Nghe thì đơn giản， nhưng trong câu chuyện của chị， tôi thấy cả một đời người gắn với món ăn dân dã này. Khổ qua ngày lễ không ồn ào， không sang trọng， nó lặng lẽ nằm trong mâm cơm， nhắc người ta nhớ về những điều bình dị. Có thể năm nay， giá khổ qua có cao hơn， việc chọn mua cũng mất thời gian hơn， nhưng khi cả nhà quây quần。gắp miếng khổ qua chấm nước mắm， câu chuyện về năm cũ ùa về， và người ta lại thấy Tết thật sự đủ đầy.
