Mực một nắng Phan Thiết vừa được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác nhận vào top 10 đặc sản quà tặng giá trị. Điều này không bất ngờ với ngư dân làng chài Mũi Né. Họ đã làm nghề này hơn trăm nămảisảnnổitiếngViệtNamTừchợcáPhanThiếtđếnbànăcá hồi truyền thống， và mỗi con mực phơi đúng một nắng vẫn giữ vị ngọt đậm， thớ thịt dai mềm mà không nơi nào bắt chước được. Anh Nguyễn Văn Tám， chủ vựa hải sản nổi tiếng ở đường Nguyễn Đình Chiểu。cho biết mỗi ngày vựa của anh xuất đi gần 2 tấn mực khô， cua huỳnh đế và tôm hùm baby. “Khách Hà Nội và Sài Gòn đặt trước cả tuần mới có hàng” anh nói， tay thoăn thoắt xếp từng con mực vào hộp xốp.
Không chỉ Phan Thiết. Vùng biển Cát Bà – Hải Phòng từ lâu đã nổi tiếng với tu hài。loài nhuyễn thể chỉ sống ở vùng nước mặn lợ lưu thông tốt. Tu hài Cát Bà có giá gấp ba lần tu hài nhập khẩu， nhưng đầu bếp các nhà hàng Michelin tại Hà Nội vẫn săn lùng. Chị Lê Thị Hồng， chủ nhà hàng ốc nhỏ nằm sâu trong ngõ phố cổ， kể rằng có tháng chị phải từ chối 20 bàn vì hết tu hài. “Thực khách hiểu chuyện， họ chấp nhận chờ. Có người bay từ Đà Nẵng ra chỉ để ăn đúng một đĩa tu hài nướng mỡ hành”Ở miền Tây， hải sản nổi tiếng lại gắn với con nước lớn ròng. Cà Mau nổi tiếng với tôm sú， cua biển và đặc biệt là ba khía muối. Món ba khía trộn gỏi đu đủ， ăn kèm rau rừng， đã trở thành biểu tượng ẩm thực của vùng đất mũi. Bà con nơi đây thường nói: “Ba khía không cần quảng cáo， chỉ cần đúng mùa” Mùa ba khía rộ kéo dài từ tháng 7 đến tháng 10 âm lịch. Ngoài ra， sò huyết Ô Loan (Phú Yên) từng được mệnh danh là “vua hải sản” bởi vị ngọt thanh。béo ngậy mà không tanh. Vua Bảo Đại ngày trước đã cho người mang sò huyết Ô Loan vào Huế để dùng trong các bữa tiệc cung đình.Điểm chung của những loại hải sản nổi tiếng này là gắn chặt với hệ sinh thái địa phương. Canh tác công nghiệp hoặc nuôi trồng ven biển đều không thể tái tạo hương vị gốc. Chính vì vậy， giá của chúng thường cao và ổn định. Một kg ghẹ xanh Hạ Long loại 1 hiện có giá 450.000 – 600.000 đồng， tôm hùm bông Nha Trang từ 1。2 – 1，8 triệu đồng/kg. Những con số này phản ánh sự khan hiếm tự nhiên， chứ không phải làm giá. Người tiêu dùng ngày càng tinh tế， họ sẵn sàng trả giá cao để có đúng sản vật vùng miền， thay vì mua hải sản nuôi trôi nổi.Nhìn từ góc độ thị trường， hải sản nổi tiếng Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn khi các đầu bếp quốc tế bắt đầu chú ý. Nhưng cũng đối mặt với thách thức: khai thác quá mức và biến đổi khí hậu. Ngư dân Phan Thiết kể rằng 10 năm trước， mỗi chuyến ra khơi họ gặp cả đàn mực dày đặc. Giờ phải đi xa hơn。tốn dầu hơn. Nếu không có quy hoạch bảo tồn nghiêm túc， những cái tên như mực một nắng hay tu hài Cát Bà có thể chỉ còn trong ký ức. May mắn là một số hợp tác xã đã bắt đầu nuôi trồng bền vững và gắn mã truy xuất nguồn gốc. Đó là tín hiệu đáng mừng cho tương lai của hải sản nổi tiếng Việt Nam.
