Chợ cá Cửa Lò (Nghệ An) những ngày đầu tháng 6 rộn ràng hơn hẳn mọi năm. Từ 4 giờ sángáthumùahèGiátăngngưdânphấnkhởhướng dẫn chuyển đổi nghề nghiệp， hàng chục tàu thuyền đã cập bến， khoang nào cũng đầy ắp cá thu. Anh Nguyễn Văn Hùng， thuyền trưởng tàu NA-98765， vừa kéo lưới vừa nói lớn: “Cá thu mùa hè năm nay được mùa， được giá. Mỗi chuyến ra khơi 3 ngày。tàu tôi thu về gần 2 tấn， thương lái mua tại bờ với giá 120.000 đồng/kg， cao hơn năm ngoái 30%”. Không khí lao động trên bãi biển nhộn nhịp， tiếng cười nói xen lẫn tiếng máy tàu， tiếng xe tải chở cá đi các tỉnh.Cá thu mùa hè thường xuất hiện nhiều từ tháng 5 đến tháng 8， khi nước biển ấm lên. Theo kinh nghiệm của ngư dân miền Trung， cá thu thời điểm này thịt chắc。béo và thơm hơn hẳn các mùa khác. Chị Lê Thị Mai， tiểu thương chợ đầu mối Hải Châu (Đà Nẵng)， cho biết: “Mỗi ngày tôi nhập khoảng 500 kg cá thu từ tàu cá Quảng Ngãi， Bình Định. Khách quen đặt trước từ đêm， có khi không đủ hàng để bán. Cá thu mùa hè dễ chế biến， lại giàu dinh dưỡng nên các quán ăn， nhà hàng đều chuộng”. Giá cá thu tại chợ lẻ hiện dao động 150.000 – 180.000 đồng/kg， tùy loại.Không chỉ tiêu thụ nội địa， cá thu mùa hè còn là mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Ông Trần Quốc Tuấn， Giám đốc một doanh nghiệp thủy sản tại Khánh Hòa。chia sẻ: “Chúng tôi đang đẩy mạnh thu mua cá thu để chế biến phi lê đông lạnh xuất sang Nhật Bản và Hàn Quốc. Sản lượng cá thu năm nay ổn định， chất lượng đạt chuẩn nên đối tác nước ngoài rất hài lòng”. Tuy nhiên， ông Tuấn cũng lo ngại về tình trạng khai thác quá mức: “Nhiều tàu dùng ngư cụ cấm， đánh bắt cả cá thu nhỏ. Nếu không kiểm soát， vài năm nữa nguồn lợi sẽ cạn kiệt”.Thực tế， cá thu mùa hè năm nay đang đối mặt với áp lực khai thác lớn. Tại cảng cá Sa Kỳ (Quảng Ngãi)。
trung bình mỗi ngày có hơn 100 tàu cập bến， sản lượng cá thu ước đạt 15 tấn. Anh Phạm Văn Dũng， ngư dân xã Bình Châu， kể: “Tàu tôi ra khơi từ 2 giờ sáng， đến trưa đã về. Cá thu mùa hè nhiều vô kể， nhưng chỉ mong bán được giá cao để trang trải chi phí xăng dầu， đá lạnh”. Chi phí mỗi chuyến biển khoảng 5 – 7 triệu đồng， nếu trúng cá thu thì lãi vài triệu， còn không may thì lỗ nặng.Nhìn chung。cá thu mùa hè đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho ngư dân và các cơ sở chế biến. Dù vậy， để nghề cá phát triển bền vững， cần có quy định chặt chẽ hơn về mùa vụ và kích cỡ khai thác. Tôi có dịp theo chân một tàu cá ở Cửa Lò， thấy rõ niềm vui của ngư dân khi mỗi mẻ lưới kéo lên đầy ắp cá thu. Nhưng cũng không khỏi trăn trở khi nghe câu chuyện về những tàu công suất lớn lấn át tàu nhỏ. Cá thu mùa hè không chỉ là câu chuyện kinh tế， mà còn là bài toán cân bằng giữa khai thác và bảo tồn.
