Gánh hàng rong trên đường Nguyễn Thị Minh KhaiươngvịđườngphốSàiGònMộtthoángẩmthựcViệchia sẻ về mua xe ô tô, quận 1, Sài Gòn, bốc khói nghi ngút từ nồi nước dùng phở. Bà Tư, hơn bảy mươi tuổi, đã bán ở đây hơn bốn mươi năm. Mỗi sáng, bà dậy từ ba giờ, ninh xương bò trong sáu tiếng. Thực khách quen thuộc gọi đó là "phở không tên" vì bà chẳng có biển hiệu. Ẩm thực Việt Nam, với tôi。bắt đầu từ những khoảnh khắc như thế – không hào nhoáng, chỉ có mùi thơm đánh thức giác quan.
Người Việt ăn sáng bằng phở, bún chả。hay đơn giản là ổ bánh mì kẹp thịt. Nhưng ẩm thực Việt Nam không chỉ dừng ở món ăn. Nó là cả một hệ sinh thái của rau thơm, nước chấm, và sự cân bằng âm dương. Tôi từng ngồi ăn bún bò Huế tại một quán nhỏ ở đường Lê Lợi. Chủ quán, chị Hạnh, bảo rằng nồi nước dùng phải có sả, ớt, và mắm ruốc – thiếu một thứ, vị sẽ khác ngay. Chị nêm nếm bằng cảm giác, không dùng thìa đo. Ẩm thực Việt Nam đôi khi nằm ở những điều không thể cân đong.Một lần khác, tôi theo chân nhóm bạn sinh viên đến chợ Bến Thành. Họ gọi đĩa bánh xèo vàng ruộm, cuốn với rau sống, chấm nước mắm chua ngọt. Tiếng cười nói hòa cùng tiếng chảo dầu xèo xèo. Ẩm thực Việt Nam không cầu kỳ trong cách bày biện, nhưng lại tinh tế trong cách kết hợp. Một miếng bánh xèo giòn tan。thêm lát thịt ba chỉ, con tôm tươi – tất cả tạo nên bản giao hưởng vị giác. Tôi nhận ra rằng, người Việt ăn bằng mắt, bằng mũi, và bằng cả ký ức.Miền Trung có mì Quảng, bánh canh cá lóc. Miền Bắc có bún thang, chả cá Lã Vọng. Miền Nam có cơm tấm, lẩu mắm. Mỗi vùng miền đều góp phần tạo nên bức tranh ẩm thực Việt Nam đa sắc màu. Cá nhân tôi thích nhất là bữa cơm gia đình với canh chua cá lóc, rau muống luộc。và một chén nước mắm tỏi ớt. Đơn giản vậy thôi, nhưng không nơi đâu có được hương vị ấy.Nhiều người nước ngoài hỏi tôi: "Món Việt nào ngon nhất?
" Tôi cười, không trả lời ngay. Bởi ẩm thực Việt Nam không có một món ngon nhất. Nó ngon vì hợp cảnh, hợp người, hợp thời tiết. Một tô phở nóng hổi trong buổi sáng se lạnh Hà Nội. Một đĩa gỏi cuốn mát lạnh giữa trưa Sài Gòn. Đó là lý do ẩm thực Việt Nam sống mãi trong lòng thực khách。từ những gánh hàng rong đến nhà hàng sang trọng. Và tôi, mỗi lần rời quê, lại thèm một cái chấm nước mắm ớt cay xé lưỡi.


