Nồi chè đậu đen bốc khói nghi ngút trên chiếc bếp than tổ ong ở góc đường Nguyễn Văn Cừèđậuđen–mónquàvặtdândãgiữalòngSàiGòlưu ý khi giảm stress， quận 5， đã tồn tại hơn hai mươi năm. Bà Tư， chủ quán， nói rằng mỗi ngày bà nấu đúng ba nồi， hết thì nghỉ. Người Sài Gòn gọi món này là "chè đậu đen" – món ăn vặt rẻ tiền nhưng chưa bao giờ lỗi thời. Đậu đen được ngâm qua đêm， nấu mềm nhưng không nát， nước cốt dừa béo ngậy quyện cùng vị ngọt thanh từ đường thốt nốt. Một chén chè nóng hổi giá mười lăm nghìn đồng。ăn kèm đá lạnh cho những ngày Sài Gòn oi bức.Tôi từng hỏi bà Tư bí quyết nấu chè đậu đen ngon. Bà cười， bảo chẳng có gì đặc biệt ngoài việc chọn đậu thật kỹ. Đậu đen phải là loại hạt nhỏ， vỏ mỏng， khi nấu chín tỏa mùi thơm bùi tự nhiên. Bà thường mua đậu từ một người quen ở Long An， không dùng đậu Trung Quốc vì hạt to nhưng nhạt vị. Nước cốt dừa bà tự vắt từ dừa xiêm， không pha bột. Đường thốt nốt thì chọn loại tán nhuyễn， màu vàng sậm， ngọt hậu. Mỗi nồi chè đậu đen bà nấu trong hai tiếng rưỡi， đủ để hạt đậu chín mềm mà vẫn giữ nguyên hình dáng. Bà không bao giờ dùng nồi áp suất vì sợ đậu bị nát。mất đi cảm giác nhai sần sật.
Chè đậu đen không chỉ là món ăn vặt. Với nhiều người Sài Gòn， đó là ký ức tuổi thơ. Anh Minh， một tài xế xe công nghệ， kể rằng mỗi lần chạy xe ngang quán bà Tư， anh lại nhớ đến mẹ. Ngày xưa， mỗi khi trời trở gió。mẹ anh lại nấu một nồi chè đậu đen để cả nhà quây quần. Anh bảo chè đậu đen ngon nhất khi ăn nóng， hạt đậu bùi bùi， nước cốt dừa ngọt lịm， thêm chút đá cho mát. Còn chị Hương， chủ một tiệm tạp hóa gần đó， lại thích ăn chè đậu đen với bánh mì. Chị nói vị ngọt của chè hòa cùng vị mặn của bánh mì tạo nên cảm giác lạ miệng， ăn hoài không chán.Giá cả leo thang， nhiều quán chè đậu đen ở Sài Gòn đã tăng giá lên hai mươi nghìn đồng một chén. Nhưng bà Tư vẫn giữ giá mười lăm nghìn. Bà bảo bán cho người lao động， tăng giá thì tội họ. Mỗi ngày， quán bà bán được khoảng hai trăm chén. Khách quen có người ăn từ thuở còn đi học， giờ dắt con đến ăn. Có người đặt mua mười chén một lúc， mang về cho cả văn phòng. Chè đậu đen của bà Tư không có gì cầu kỳ， nhưng cái cách bà tỉ mỉ từng công đoạn khiến món ăn trở nên đặc biệt. Đậu đen nấu chín tới。nước cốt dừa sánh mịn， đường thốt nốt thơm lừng – tất cả hòa quyện thành một thứ hương vị khó quên.Chiều muộn， ngồi trước quán bà Tư， tôi nhìn dòng xe tấp nập trên đường Nguyễn Văn Cừ. Ai cũng vội vã， riêng bà Tư vẫn chậm rãi múc từng chén chè đậu đen. Mùi thơm của đậu， của dừa， của đường thốt nốt lan tỏa trong không khí. Một món ăn dân dã， rẻ tiền。nhưng chứa đựng cả một trời ký ức. Chè đậu đen không chỉ để ăn， mà còn để nhớ. Nhớ về một Sài Gòn bình dị， nơi những gánh hàng rong vẫn âm thầm nuôi lớn bao thế hệ. Và có lẽ， chính vì thế， chè đậu đen mãi không bao giờ lỗi thời.
