Chưa có mùa hè nào mà các quán ăn ven đường ở miền Tây lại đông khách đến thế. Tôi ghé một quán nhỏ ở Châu ĐốcổquanổitiếngTừmónăndândãđếnđặcsảnníuchândukhácháo lòng được yêu thích， thấy bàn nào cũng gọi đĩa khổ qua xào trứng hoặc canh khổ qua nhồi thịt. Hỏi ra mới biết。nhiều người tìm đến đây chỉ vì nghe danh món khổ qua nổi tiếng của vùng. Chuyện cũng lạ， trái khổ qua có vị đắng， vậy mà càng đắng càng được lòng thực khách. Ở các tỉnh như An Giang， Kiên Giang， Đồng Tháp， khổ qua không chỉ là món ăn hàng ngày mà còn trở thành thứ quà quê được săn đón.Những ngày gần đây， giá khổ qua tại các chợ đầu mối tăng nhẹ， dao động từ 15.000 đến 20.000 đồng một ký. Chị Hoa， tiểu thương chợ Vĩnh Long， vừa thoăn thoắt xếp từng trái khổ qua xanh mướt vào sọt vừa nói: “Khổ qua nổi tiếng nhờ giống trái nhỏ。vỏ sần， ruột chắc， ăn không quá đắng. Mỗi ngày tôi bán cả trăm ký， khách quen mua về nấu canh hoặc phơi khô” Không chỉ bán ở chợ， khổ qua còn theo chân các tour du lịch miệt vườn. Một hướng dẫn viên ở Cần Thơ cho biết， khách thường thích tự tay hái khổ qua trong vườn rồi nhờ nhà hàng chế biến ngay tại chỗ. Trải nghiệm này khiến món ăn bình dị bỗng trở nên đặc biệt.
Tôi có dịp thử món khổ qua nổi tiếng ở một nhà hàng ven sông Hậu. Đầu bếp ở đây tiết lộ bí quyết: chọn trái vừa phải。không quá già， rửa sạch rồi ngâm nước muối loãng. Khi nhồi thịt， phải dùng thịt ba chỉ băm nhuyễn trộn với mộc nhĩ， hành tím và chút tiêu. Nước dùng ninh từ xương ống， thêm vài lát gừng để át mùi đắng. Khi canh chín， khổ qua mềm nhưng không nát， nước trong veo， ngọt thanh. Một vị khách người Đức ngồi cạnh tôi cứ xuýt xoa: “Tôi chưa từng ăn món nào lạ miệng đến vậy” Anh ta còn xin thêm một tô nữa.Không dừng ở món canh， khổ qua nổi tiếng còn len lỏi vào các món ăn vặt. Ở miền Tây， người ta phơi khổ qua khô để dành nấu nước uống giải nhiệt. Có nơi còn làm mứt khổ qua， vị đắng dịu hòa với đường phèn， ăn một miếng là thấy mát cổ. Chị Thúy， chủ một cơ sở sản xuất mứt khổ qua ở Bến Tre， kể rằng mỗi vụ Tết， cơ sở của chị bán ra hơn 2 tấn mứt. “Khách du lịch mua về làm quà， họ nói ăn mứt khổ qua lạ hơn mứt dừa， lại tốt cho sức khỏe” chị cười. Thật ra， theo đông y， khổ qua có tính hàn， giúp thanh nhiệt。giải độc. Có lẽ vì thế mà món ăn này càng được ưa chuộng trong những ngày nắng nóng.Điều khiến tôi ấn tượng nhất là cách người dân nơi đây gắn bó với cây khổ qua. Từ những luống khổ qua sau vườn nhà đến các cánh đồng chuyên canh。cây nào cũng được chăm sóc tỉ mỉ. Anh Tư， nông dân ở Hậu Giang， cho biết giống khổ qua nổi tiếng ở địa phương là giống lai F1， cho trái sai， ít sâu bệnh. Mỗi hecta có thể thu hoạch 20-25 tấn mỗi vụ. Thu nhập từ khổ qua cao hơn lúa gấp ba lần， nhiều hộ đã thoát nghèo nhờ loại cây này. Tuy vậy， anh Tư cũng phàn nàn: “Giá cả bấp bênh lắm， được mùa mất giá là chuyện thường. Nhưng bà con vẫn trồng vì đầu ra ổn định hơn các loại rau khác”Có thể thấy， khổ qua nổi tiếng không chỉ bởi hương vị đặc trưng mà còn bởi câu chuyện văn hóa ẩm thực gắn với vùng đất phương Nam. Từ món canh nhồi thịt trong bữa cơm gia đình đến những món quà vặt dân dã， khổ qua đã trở thành một phần ký ức của nhiều người. Nếu có dịp ghé miền Tây， bạn thử một lần ngồi bên mâm cơm đơn sơ。gắp miếng khổ qua chấm nước mắm ớt， cảm nhận vị đắng đầu lưỡi rồi ngọt hậu nơi cổ họng. Chắc chắn bạn sẽ hiểu vì sao món ăn này lại được yêu mến đến vậy.
