Những cánh đồng lúa xanh mướt ở Thái Bình giờ đây được thay thế bằng những khu công nghiệp mọc lên san sát. Dọc quốc lộ 5ềnBắcchuyểnmìnhTừlàngquêyênảđếnđôthịsầmuấlưu ý khi phong thủy nhà ở。từ Hà Nội đến Hải Phòng， tôi đếm được ít nhất bảy khu công nghiệp mới trong vòng hai năm trở lại đây. Đất nông nghiệp bị thu hồi， nông dân chuyển sang làm công nhân. Một người bạn ở Hưng Yên kể: “Trước đây cả làng cấy lúa， giờ chỉ còn vài hộ giữ ruộng， còn lại vào nhà máy hết” Sự thay đổi này không chỉ diễn ra ở đồng bằng mà còn lan lên cả vùng trung du và miền núi phía Bắc.Miền Bắc hôm nay không còn là bức tranh tĩnh lặng của làng quê với lũy tre xanh. Tôi có dịp quay lại Nam Định sau mười năm， con đường làng giờ trải nhựa phẳng lì， những ngôi nhà cao tầng mọc lên thay cho mái ngói cũ. Điều đáng nói là nhịp sống cũng thay đổi chóng mặt. Chợ quê họp từ tờ mờ sáng giờ chỉ còn lác đác vài sạp， người dân đổ xô ra siêu thị thị trấn mua sắm. Có người bảo mất đi cái hồn quê。nhưng cũng có người mừng vì đời sống khấm khá hơn. Cá nhân tôi thấy tiếc những buổi chiều thả diều trên đê， nhưng không thể phủ nhận sự tiện nghi đang đến từng ngõ ngách.
Giao thông là điểm sáng rõ nhất. Cao tốc Hà Nội – Hải Phòng rút ngắn thời gian đi lại từ ba giờ xuống còn chưa đầy hai giờ. Tuyến đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông dù còn nhiều tranh cãi nhưng đã thay đổi thói quen đi lại của hàng vạn người. Tôi nhớ lần đầu đi tàu điện， cảm giác lạ lẫm xen lẫn tự hào. Nhưng cũng có mặt trái: ùn tắc giao thông ở các cửa ngõ Hà Nội vào giờ cao điểm vẫn là nỗi ám ảnh. Một tài xế taxi than: “Đường rộng mấy cũng không bằng xe nhiều” Hạ tầng phát triển nhưng dân số cơ học tăng nhanh khiến áp lực lên đô thị ngày càng lớn.Văn hóa ẩm thực miền Bắc cũng có những biến chuyển thú vị. Phở Hà Nội vẫn giữ vị trí độc tôn， nhưng bún chả， bánh cuốn hay bánh mì que Hải Phòng đang được giới trẻ ưa chuộng hơn nhờ mạng xã hội. Tôi có lần xếp hàng mua bánh mì cay ở phố cổ。nghe một bạn trẻ nói: “Ăn để check-in chứ không hẳn vì ngon” Câu nói khiến tôi suy nghĩ. Ẩm thực giờ không chỉ để thưởng thức mà còn là trải nghiệm hình ảnh. Dù vậy， những quán phở gia truyền vẫn đông khách quen， bởi hương vị truyền thống khó thay thế. Đó là sự song hành giữa cũ và mới， không dễ gì phán xét.Nhìn tổng thể， miền Bắc đang thay da đổi thịt từng ngày. Có những mảng màu tươi sáng của kinh tế phát triển， hạ tầng hiện đại。nhưng cũng có những vệt xám của môi trường ô nhiễm và bất bình đẳng. Tôi không cho rằng sự thay đổi nào cũng tốt， nhưng chối bỏ nó là không thể. Điều quan trọng là giữ được bản sắc trong dòng chảy mới. Một người già ở Bắc Ninh tâm sự: “Làng tôi giờ giàu hơn， nhưng con cháu chẳng còn biết hát quan họ” Câu chuyện nhỏ ấy khiến tôi trăn trở. Phát triển là tất yếu， nhưng phát triển bền vững cần hơn thế.
