Mỗi độ Tết đếnấmngàylễMónquàcủađấttrờitrongmâmcỗTếhủ tiếu cuối tuần， trên mâm cỗ của nhiều gia đình Việt lại xuất hiện những món ăn từ nấm ngày lễ – thứ nguyên liệu dân dã mà chẳng kém phần quý giá. Không phải ngẫu nhiên mà nấm lại góp mặt trong những bữa cơm sum họp. Ở các tỉnh phía Bắc。từ tháng Chạp， người dân đã rục rịch lên rừng nhặt nấm mối， nấm tràm về phơi khô， để dành đãi khách quý. Cái vị ngọt đậm， thơm lừng của nấm rừng khiến món canh măng， món xào hay nồi lẩu ngày lễ thêm phần hấp dẫn.Tôi nhớ mãi câu chuyện của bác Hòa， một người sống ở vùng núi Tam Đảo. Bác bảo rằng， nấm ngày lễ không chỉ là thực phẩm， mà còn là ký ức. Ngày trước， nhà nghèo， Tết đến không có thịt cá， mẹ bác thường đi nhặt nấm mối về nấu với bún， cả nhà quây quần bên nồi nước dùng trong veo， thơm mùi nấm. Bây giờ， cuộc sống khá hơn， bác vẫn giữ thói quen mua một ít nấm khô để nấu canh măng ngày mùng một. Bác bảo: “Nấm ngày lễ ấy。
nó nhắc mình nhớ về cội nguồn， về những cái Tết đơn sơ mà ấm áp”Thị trường nấm ngày lễ dịp Tết cũng nhộn nhịp không kém. Ngoài nấm rừng tự nhiên， nhiều loại nấm nuôi trồng như nấm hương， nấm sò， nấm linh chi được bày bán khắp các chợ và siêu thị. Chị Lan， tiểu thương ở chợ Hôm (Hà Nội)， cho biết mỗi ngày chị bán được hàng chục cân nấm hương khô， giá dao động từ 300.000 đến 500.000 đồng/kg. Chị nói thêm: “Người ta mua nấm ngày lễ chủ yếu để làm quà biếu， hoặc nấu cỗ. Nấm hương thơm， dai。lại có ý nghĩa may mắn nên rất được ưa chuộng”Không chỉ ở miền Bắc。nấm ngày lễ còn xuất hiện trong ẩm thực ngày Tết của người miền Trung và miền Nam. Ở Huế， món nấm tràm xào tỏi hay nấm mối kho tiêu là những món dân dã nhưng không thể thiếu trong mâm cơm cúng ông bà. Người miền Nam lại chuộng nấm bào ngư， nấm kim châm nhúng lẩu – món ăn “hot” trong những buổi tiệc tất niên. Có lẽ， sự đa dạng ấy đã làm nên nét riêng cho nấm ngày lễ， khiến nó trở thành sợi dây kết nối các vùng miền trong dịp Tết.Nhìn những rổ nấm tươi rói。khô giòn được bày bán， tôi chợt nghĩ: nấm ngày lễ không chỉ là món ăn， mà còn là câu chuyện về sự trân trọng những gì đất trời ban tặng. Giữa nhịp sống hối hả， việc chọn nấm cho mâm cỗ Tết như một cách để chậm lại， để nhớ về những giá trị giản dị mà bền lâu.
