11 giờ trưaơmtấmmùahèMónănvỉahècứucánhnhữngtrưaSàiGònnắngchárau muống giá bao nhiêu, cái nóng hầm hập từ mặt đường nhựa bốc lên như mở nắp lò nướng. Tôi đứng trước quán cơm tấm quen trên đường Nguyễn Trãi, mồ hôi rịn đầy trán, chỉ chờ một đĩa cơm tấm mùa hè với miếng sườn nướng xém cạnh, chén nước mắm ớt tỏi sóng sánh. Cái cảm giác thòa mãn khi miếng cơm tấm mùa hè tơi xốp。thấm đẫm mỡ hành, kẹp cùng đồ chua và một miếng sườn nóng hổi – nó khác hẳn những món ăn cầu kỳ trong nhà hàng máy lạnh. Ăn cơm tấm mùa hè không chỉ để no, mà là để cảm nhận cái nhễ nhại của mùa nắng Sài Gòn qua từng thìa nước mắm.Chị Hoa, chủ quán cơm tấm trên đường Võ Văn Tần, quận 3, nói rằng mùa hè lượng khách tăng gấp rưỡi so với ngày thường. Chị bắt đầu dọn hàng từ 5 giờ sáng, nướng sườn bằng than hoa để giữ vị ngọt tự nhiên. “Nắng nóng thì người ta ngại ăn cơm nhà, nhưng cơm tấm mùa hè lại dễ nuốt hơn vì có đồ chua, dưa leo, cà chua” chị vừa nói vừa thoăn thoắt chan nước mắm. Một sinh viên ngồi cạnh tôi, tay cầm đũa, gật gù: “Ăn cơm tấm mùa hè xong, uống thêm ly trà đá là tỉnh cả người, học tiếp buổi chiều được” Cái kiểu ăn bình dân ấy đã ăn sâu vào nếp sống của người Sài Gòn, đến mức nhiều người coi cơm tấm mùa hè là món “chống nóng” quốc dân。chẳng cần quảng cáo.Không phải ngẫu nhiên mà cơm tấm mùa hè lại đắt khách đến vậy. Miếng sườn nướng trên lửa than, khi gặp cái nóng 35 độ。mỡ chảy ra xèo xèo, quyện với mùi khói thoảng trong không khí. Tôi từng thử ăn cơm tấm vào buổi tối mát mẻ, nhưng vị ngon không bằng buổi trưa nắng gắt. Có lẽ vì cái nóng làm vị giác nhạy hơn, khiến chén nước mắm chua ngọt trở nên đậm đà lạ thường. Một anh chạy xe ôm công nghệ đứng chờ trước quán, nói vọng vào: “Cho tô cơm tấm mùa hè, thêm trứng ốp la, ăn xong chạy tiếp” Anh bảo mùa hè mà không ăn cơm tấm thì thấy thiếu thiếu, như kiểu bỏ lỡ một cái gì đó rất Sài Gòn.Điều làm nên sức hút của cơm tấm mùa hè không nằm ở nguyên liệu đắt tiền. Gạo tấm – loại gạo vụn – được vo sạch, nấu chín tới, hạt cơm rời mà vẫn mềm. Sườn heo ướp với sả, tỏi, đường thốt nốt, nước mắm, để qua đêm cho thấm. Khi nướng, người bán phải trở đều tay để miếng sườn chín vàng, không bị cháy. Đồ chua gồm cà rốt, củ cải trắng ngâm giấm đường, ăn kèm giải ngấy. Một số quán còn thêm chả trứng hấp, bì heo trộn thính. Tất cả hòa quyện trong đĩa cơm tấm mùa hè, tạo nên bữa ăn cân bằng giữa đạm, béo。chua, cay, mặn, ngọt. Tôi để ý thấy nhiều quán mùa hè còn để thêm một ca nước mắm ớt tỏi pha loãng, chan vừa đủ để cơm không bị nhão.

Chiều muộn, khi cơn nắng dịu bớt, những hàng cơm tấm mùa hè vẫn đông khách. Có người ăn tối muộn, có người mua về cho cả nhà. Cái món ăn dân dã ấy chưa bao giờ hết hot, nhất là khi thời tiết Sài Gòn ngày càng nóng hơn. Tôi không phải chuyên gia ẩm thực。nhưng tôi tin rằng cơm tấm mùa hè sẽ còn mãi trong lòng người dân thành phố này, bởi nó không chỉ là món ăn, mà là một phần ký ức của những trưa hè nóng chảy mỡ, khi ta ngồi bên lề đường, thưởng thức từng miếng cơm tấm mùa hè mà thấy lòng nhẹ nhõm lạ kỳ.