Ốc Việt Nam đang đối mặt với một nghịch lý: vừa là đặc sản được ưa chuộngỐcViệtNamTừmónăndândãđếnnguycơsinhtháhướng dẫn bán hàng trên mạng， vừa là loài xâm lấn gây hại mùa màng. Tại nhiều tỉnh thành， người dân đổ xô đi bắt ốc bươu vàng sau mỗi trận mưa lớn. Chị Nguyễn Thị Hoa， một nông dân ở Hải Dương。kể lại: “Ruộng nhà tôi mỗi vụ phải phun thuốc diệt ốc ba lần， nhưng chúng vẫn sinh sôi. Thấy thương lái thu mua 5.000 đồng một ký， tôi cũng tranh thủ nhặt đem bán， coi như kiếm thêm thu nhập” Thực tế này cho thấy ốc Việt Nam không chỉ là câu chuyện ẩm thực mà còn là bài toán quản lý sinh thái.Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn， ốc bươu vàng (Pomacea canaliculata) đã xuất hiện tại hơn 60 tỉnh thành， gây thiệt hại ước tính hàng trăm tỷ đồng mỗi năm. Loài ốc này sinh sản nhanh， mỗi con cái có thể đẻ hàng nghìn trứng. Anh Trần Văn Minh。chủ một trang trại lúa ở An Giang， chia sẻ: “Năm ngoái， tôi mất gần 30% diện tích lúa vì ốc cắn phá. Giờ tôi phải nuôi vịt để chúng ăn ốc non， vừa giảm chi phí thuốc trừ sâu vừa có thêm thu nhập từ trứng vịt” Cách làm này đang được nhiều hộ dân học hỏi， nhưng chưa đủ để đẩy lùi ốc Việt Nam.Trong khi đó， các loài ốc bản địa như ốc nhồi， ốc hương lại đang bị khai thác quá mức. Tại Quảng Ninh。sản lượng ốc hương tự nhiên giảm 40% trong năm năm qua. Ông Lê Văn Tám， một ngư dân lâu năm， nhận xét: “Ngày trước， chỉ cần lặn một buổi là được vài chục ký ốc hương. Giờ phải đi xa hơn， lặn sâu hơn mà chẳng được bao nhiêu. Ốc Việt Nam giờ quý như vàng， nhưng cũng hiếm dần” Nuôi trồng ốc hương đang là hướng đi được khuyến khích， nhưng chi phí đầu tư cao và kỹ thuật khó khiến nhiều người e ngại.Về mặt ẩm thực， ốc Việt Nam gắn liền với những món ăn dân dã như bún ốc， ốc luộc sả， ốc xào me. Mỗi vùng miền lại có cách chế biến riêng. Bà Phạm Thị Lan， chủ quán bún ốc trên phố Hàng Chai (Hà Nội)， cho biết: “Khách du lịch rất thích ốc Việt Nam vì vị ngọt tự nhiên và dai giòn. Nhưng tôi chỉ dám nhập ốc nhồi。ốc mít từ các mối quen， vì ốc bươu vàng tuy rẻ nhưng ăn không ngon， lại sợ nhiễm độc” Sự phân biệt này cho thấy người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc và chất lượng.
Nhìn từ góc độ quản lý， cần có chính sách rõ ràng hơn để kiểm soát ốc bươu vàng và bảo vệ ốc bản địa. Một số địa phương đã thí điểm mô hình thu mua ốc bươu vàng để làm thức ăn chăn nuôi， nhưng hiệu quả chưa cao do giá thu mua thấp. Theo tôi。cần kết hợp nhiều giải pháp: tuyên truyền để người dân hiểu rõ tác hại， hỗ trợ kỹ thuật nuôi ốc bản địa， và siết chặt quản lý việc vận chuyển， buôn bán ốc ngoại lai. Ốc Việt Nam không thể chỉ là câu chuyện của nông dân hay ngư dân， mà là trách nhiệm của cả cộng đồng.
