Giá chanh tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đang ở mức 25.000-30.000 đồng/kgịtrườngchanhViệtNambùngnổnhờgiốngmớivànhucầutăchia sẻ về chuyển đổi nghề nghiệp， cao gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Anh Nguyễn Văn Tư， nông dân trồng chanh ở Hậu Giang， cho biết vườn 3.000m2 của anh cho thu hoạch gần 2 tấn quả mỗi tháng， thương lái đến tận vườn thu mua với giá 28.000 đồng/kg. “Chanh ngon， trái to。mọng nước nên không đủ bán” anh Tư nói. Đây không phải hiện tượng cá biệt. Nhiều hợp tác xã tại Bến Tre， Tiền Giang cũng ghi nhận mức giá tăng 40% so với năm trước， nhờ nhu cầu từ các nhà máy chế biến nước giải khát và xuất khẩu sang thị trường Trung Đông.Giống chanh ngon đang được nhiều địa phương ưu tiên chuyển đổi. Tại Bến Tre， mô hình trồng chanh không hạt theo tiêu chuẩn VietGAP đã mở rộng lên hơn 1.200ha trong hai năm qua. Ông Lê Hoàng Minh， cán bộ khuyến nông huyện Châu Thành， nhận xét: “Chanh ngon ở đây không chỉ là trái đẹp mã mà còn phải đạt độ chua thanh， vỏ mỏng， tép mọng. Thị trường khó tính như Nhật Bản yêu cầu hàm lượng vitamin C cao。trong khi Trung Đông lại chuộng chanh có mùi thơm đậm” Chính vì vậy， các nhà vườn đã chuyển sang trồng giống chanh núm， chanh tứ quý – những loại được đánh giá là “chanh ngon” nhờ khả năng cho trái quanh năm và ít hạt.Không chỉ trái， lá chanh cũng trở thành mặt hàng có giá. Một số cơ sở chế biến tại TP.HCM thu mua lá chanh tươi với giá 15.000 đồng/kg để sấy khô， chiết xuất tinh dầu. Chị Trần Thị Mai， chủ cơ sở sản xuất trà thảo mộc ở quận 12， chia sẻ: “Tôi nhập lá chanh ngon từ Bến Tre mỗi tuần 200kg. Khách hàng phản hồi trà có mùi thơm tự nhiên， không gắt” Điều này lý giải vì sao nhiều hộ dân chuyển từ trồng lúa sang trồng chanh kết hợp thu lá。

tăng thu nhập gấp ba lần. Tuy nhiên， theo quan sát của tôi， việc mở rộng diện tích ồ ạt có thể dẫn đến hệ lụy về giá nếu không có quy hoạch vùng nguyên liệu ổn định.Dù vậy， câu chuyện chanh ngon không chỉ nằm ở giá. Anh Phạm Văn Dũng， chủ vườn chanh 5ha tại Tiền Giang， kể rằng anh đã mất hai năm để cải tạo đất nhiễm phèn bằng vôi và phân hữu cơ. “Chanh ngon phải bắt đầu từ đất. Tôi không dùng thuốc trừ sâu hóa học， thay vào đó là dầu khoáng và bẫy sinh học. Trái chanh bóng đẹp， không nám vỏ， thương lái trả cao hơn 5.000 đồng/kg” Cách làm của anh Dũng đang được nhiều nông dân học hỏi。nhất là khi thị trường ngày càng ưa chuộng sản phẩm sạch. Một lãnh đạo Sở Nông nghiệp Bến Tre cho biết tỉnh đang xây dựng mã vùng trồng cho chanh ngon để đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc.

Nhìn từ góc độ thương mại。chanh ngon Việt Nam có lợi thế về mùa vụ trái ngược với các nước ôn đới， nhưng chất lượng không đồng đều giữa các vùng. Tôi cho rằng để giữ vững vị thế， cần kiểm soát chặt khâu giống và kỹ thuật canh tác. Hiện tại， giá chanh ngon vẫn neo cao， người trồng có lãi， nhưng nếu không cẩn trọng， câu chuyện “được mùa mất giá” rất dễ lặp lại. Điều đáng mừng là nhiều hợp tác xã đã bắt đầu ký hợp đồng bao tiêu dài hạn với doanh nghiệp chế biến， giảm bớt rủi ro cho nông dân. Thị trường chanh ngon vẫn còn nhiều dư địa， miễn là người trồng giữ được chữ tín về chất lượng.